ARGUMENTE PRO DHE KUNDËR: Paga minimale arrin 26 mijë denarë

Paga minimale prej marsit do të jetë 430 euro që si shumë është kundërshtuar nga Sindikata më e madhe në vend Sindikata që njoftoi protesta të reja në mesin e marsit. Ekzekutivi vlerëson se çdo rritje shtesë jashtë metodologjisë duhet të jetë rezultat i një marrëveshjeje midis punëdhënësve dhe sindikatave, në mënyrë që të mos rrezikojë stabilitetin e kompanive.

Paga minimale prej marsit do të jetë 430 euro që si shumë është kundërshtuar nga Sindikata më e madhe në vend. Lidhja e Sindikatave të Maqedonisë vlerëson se kjo është e pamjaftueshme , dhe kërkon që paga minimale të rritet në madje 600 euro, për shkak të shtrenjtimit të shpenzimeve të jetesës. Qeveria në vazhdimësi mbetet në zgjidhjen ligjore dhe sistemike për rritjen e pagës minimale duke theksuar se çdo zgjidhje duhet të jete e qëndrueshme për ekonominë. Për më tepër ekzekutivi vlerëson se çdo rritje shtesë jashtë metodologjisë duhet të jetë rezultat i një marrëveshjeje midis punëdhënësve dhe sindikatave, në mënyrë që të mos rrezikojë stabilitetin e kompanive.
Disa përfaqësues të biznesit kanë paralajmëruar se çdo rritje “e jashtëzakonshme” mbi limitin ligjor do të ishte një barrë e rëndë për bizneset e vogla, por ky harmonizimi apo indeksim aktual prej rreth 6.8% konsiderohet i parashikueshëm.

Punëdhënësit vlerësojnë se rritja drastike e pagës minimale kërkon edhe rritje përkatëse të Prodhimit të Brendshëm Bruto dhe produktivitetit që sipas tyre nuk është rasti tani.
Shporta minimale sindikale arriti në shkurt vlerën prej 67,382 denarë. Kjo tregon se një familje edhe me dy paga minimale prej 52 mijë denarë mezi ia del të kalojë muajin. Edhe shporta e re qeveritare me 13 për qind më e lirë se ajo sindikale , sërish është e shtrenjtë për standardin e konsumatorëve. Qytetarët ankohen për koston e lartë dhe thonë se mezi po ia dalin mbanë. Sindikata ishte e pakënaqur me vendimin për pagën minimale prej afër 26 mijë denarë dhe njoftoi protesta të reja në mesin e marsit. “Paga minimale e paguar në shumë bruto për muajin mars përshtatet çdo vit me: 50% të rritjes së pagës mesatare neto të paguar në Republikën e Maqedonisë së Veriut për vitin paraprak, sipas të dhënave nga Enti Shtetëror i Statistikës, dhe – 50% të rritjes së indeksit të kostos së jetesës për vitin paraprak, sipas të dhënave nga Enti Shtetëror i Statistikës”, thuhet në Ligjin për Pagën Minimale.

Sipas Ministrit të Ekonomisë, Besar Durmishi, paga minimale do të rritet me 1.667 denarë neto, në përputhje me përshtatjen ligjore që po kryhet në mars. Kjo do të thotë se në prill, punëtorët do të marrin një pagë minimale prej 26.046 denarësh neto. “Kjo është një zgjidhje sistemike dhe ligjore që parashikon një rritje të pagës minimale në përputhje me trendet ekonomike, duke mbrojtur standardet e jetesës së punëtorëve dhe duke marrë parasysh ekonominë e vendit tonë”, tha Durmishi.

Sipas tij, rritja e pagave duhet të jetë nga rritja reale ekonomike, duhet të jetë nga produktiviteti më i lartë, nga më shumë investime. “Shumica e afërsisht 750,000 qytetarëve që janë të punësuar në vendin tonë marrin më shumë se paga minimale. Vetëm 30,000 prej tyre marrin pagën minimale, që është 3% ose 4%. Kjo është arsyeja pse gjithmonë kam thënë se kjo është më shumë një çështje politike. Ne kemi treguar si shtet se po rrisim pagat në sektorin publik – ajo që kemi arritur në ditët e fundit, kemi rritur pagat në kujdesin shëndetësor, në arsim, në polici, në Ministrinë e Mbrojtjes, etj. Ne jemi pajtuar me të gjitha sindikatat dhe kemi arritur një marrëveshje ku kemi rritur pagat për të gjithë punonjësit në sektorin publik.

Në sektorin privat, ne kemi thënë se jemi aty për të ndihmuar dhe nëse ata arrijnë një marrëveshje, ne jemi aty për të mbështetur të dyja palët. Në të njëjtën kohë, ne kemi punuar për të rritur produktivitetin sepse kemi produktivitetin më të ulët jo vetëm në vendet që janë në Bashkimin Evropian, por edhe në rajon. Ne kemi produktivitetin më të ulët. Ne po punojmë për të rritur produktivitetin duke mbështetur ekonominë, duke mbështetur kompanitë, etj. Direkt kur produktiviteti rritet, kur ka një lëvizje në klimën e biznesit, pagat në sektorin privat do të rriten automatikisht, sepse ne e kemi bërë tashmë këtë në sektorin publik”, thekson ai.

Kryetari i Lidhjes së Sindikatave të Maqedonisë, Sllobodan Trendafillov, braktisi seancën e Këshillit Ekonomik dhe Social për shkak të pakënaqësisë me ndryshimin e propozuar të pagës minimale. Sipas tij, rritja e propozuar prej rreth 1.600 denarësh është e papranueshme. “Më vjen keq që debatet dhe diskutimet që kemi pasur, analizat që kemi paraqitur, nuk kanë arritur t’u tregojnë si politikëbërësve ashtu edhe punëdhënësve se nevoja për të rritur pagën minimale është reale. Kanë mbetur ende ditë në mars, dhe në mesin e marsit, shokë, do t’ju shohim në rrugë, sepse sa më shumë të vini, aq më shumë do të marrin”, tha Trendafillov.

Disa javë më parë, propozimi për rritjen e pagës minimale në 36.960 denarë (600 euro) nga marsi 2026 deri në mars 2027 nuk mori mbështetje nga deputetët e shumicës në pushtet në seancën e Komisionit për Çështje Ekonomike.. Opozita pretendonte se shuma prej 100 milionë euro për rritjen e pagës minimale mund të adresohet me riorientimin e parave në buxhet nga zëra të tjerë buxhetorë si tenderë të ndryshëm, blerja e veturave dhe mobilieve.

Propozimi sipas LSDM-së, bazohet në atë se në dy vitet e fundit, çmimet e produkteve themelore ushqimore, energjisë, shërbimeve komunale dhe kostove të kujdesit shëndetësor janë rritur ndjeshëm, dhe shporta e konsumatorit është rritur vazhdimisht.
Megjithatë, qeveria pretendon se do të mbështesë një pagë minimale më të lartë vetëm nëse arrihet një marrëveshje me punëtorët dhe punëdhënësit, duke theksuar se fuqia blerëse në Maqedoni është më e lartë se në disa vende të tjera evropiane, por prapëseprapë nën mesataren evropiane.

Nga ana tjetër, në tremujorin e parë të vitit 2025, të dhënat zyrtare treguan se midis 25,000 dhe 35,000 punëtorë merrnin pagën minimale ose një pagë më të ulët se minimumi i përcaktuar me ligj.

Njëherësh struktura e pagave në gjysmën e parë të vitit 2025 tregon se deri në 33,1% të të punësuarve kanë marrë pagë më të ulët se 30,000 denarë, ndërsa 73% e punëtorëve kanë marrë pagë nën mesataren.

Sipas Lidhjes së Sindikatave, këto shifra tregojnë qartë një përqendrim serioz të të ardhurave më të larta midis një numri të kufizuar njerëzish – menaxherë dhe pronarë biznesesh – ndërsa shumica e punonjësve mbeten me të ardhura të ulëta dhe të pamjaftueshme për të mbuluar shpenzimet themelore të jetesës.

Kërkesa për rritjen e pagës minimale ka shkaktuar opinione të ndara si në biznes ashtu edhe në shkencë. Biznesmenët kanë marrë qëndrimin se nuk janë kundër rritjes, por se barra e rritjes do të jetë e madhe dhe se disa kompani nuk mund ta përballojnë atë. Ekonomistët, nga ana tjetër, kanë një qëndrim të ndryshëm – nga fakti se pagat duhet të rriten për të mbrojtur standardin deri te fakti se është pikërisht rritja e pagave që ushtron presion të mëtejshëm mbi çmimet.

Ish-ministri i Financave, Kiril Minoski bëri thirrje për vendimmarrje të bazuar në prova në vend të grindjeve politike në lidhje me shumën e pagës minimale. Sipas Minoskit, dialogut aktual trepalësh midis Qeverisë, sindikatave dhe punëdhënësve i mungon një analizë gjithëpërfshirëse e efekteve neto të rritjes së pagës minimale. Ai theksoi se çdo politikë e tillë duhet të marrë në konsideratë parametrat kryesorë ekonomikë: produktivitetin e punës, punësimin, inflacionin dhe rritjen e Prodhimit të Brendshëm Bruto.

Minoski zbuloi të dhëna nga një analizë në të cilën ai vetë mori pjesë, e cila ofron shifra konkrete se çfarë do të thoshte një rritje e pagës minimale në nivelin 600 euro: rreth 230,000 punonjës do të prekeshin drejtpërdrejt nga kjo masë, dhe kostoja totale e barazimit të pagave do të arrinte në rreth 700 milionë euro. Nga këto fonde, 300 milionë euro do të ktheheshin menjëherë në thesarin e shtetit përmes kontributeve të sigurimeve shoqërore dhe tatimit mbi të ardhurat personale. “Këto simulime tregojnë se një rritje e tillë do të kontribuonte në rritjen e produktit të brendshëm bruto (PBB) dhe punësimit në sektorë të caktuar, siç është sektori i shërbimeve, me një ndikim të papërfillshëm në inflacion”, vuri në dukje Minoski.